Interview Stentor

Peter Ribbens uit Barchem schrijft boek over wat te doen tegen stress: ‘Probeer zelf de regie over je leven te houden’

Steeds meer mensen krijgen te maken met overspannenheid of een burn-out. Om dit probleem te lijf te gaan, ontwikkelde de Barchemse bedrijfsarts Peter Ribbens het ‘stoplichtsysteem’. ,,Leg de focus op  iets waar je energie van krijgt.’’ Jan Witting 20-11-19, 12:00 Laatste update: 12:49

Beroepsziekte nummer één, met stip: stress. Een kwart van het ziekteverzuim van werknemers wordt veroorzaakt door psychische klachten, weet bedrijfsarts/coach Peter Ribbens. 

Klauwen met geld

,,En het neemt ook niet af. Sterker: het neemt eerder toe. Vooral ook onder mensen van rond de 30 jaar.’’ Het zijn zorgwekkende getallen vindt Ribbens. ,,Voor de mensen die het overkomt is het heel naar, het kost klauwen met geld. Dus is het goed dat er iets aan gebeurt. Met mijn boek wil ik vooral proberen dat mensen de problemen vóór zijn. Dat ze dus niet zo ziek worden dat ze afhaken.’’

Wat is er mis?

De Barchemer ontwikkelde het stoplichtsysteem. Hij gaat uit van drie onderdelen: werk, privéleven en persoonlijk leven. Volgens Ribbens zou het goed zijn als een ieder zich van tijd tot tijd afvraagt welk licht er te zien is bij welk onderdeel: groen, oranje of rood. 

Afhankelijk van de kleur (oranje en rood) is er actie nodig, zegt Ribbens. Wat is er mis, wat zou er beter of anders moeten, wie kan me daar bij helpen? ,,Ik denk dat een ieder vrij snel weet hoe het op die drie onderdelen met je gaat. Vervolgens moet je ook het gesprek met de werkgever of eventueel met je levenspartner aangaan om te kijken hoe het verder zou moeten.’’

Maar kan een ieder die opgebrand is, aan een hevige burn-out lijdt, dat allemaal wel scherp op een rijtje krijgen? Het is misschien een en al mist in het hoofd?

,,Ja, de eerste tijd moet je in de meeste gevallen gedoseerd rust nemen. Dat is een belangrijke fase en het is ook heel individueel hoelang dat precies moet zijn. Maar je kunt daarna bij wijze van spreken op een kladblok aantekeningen proberen te maken: waar loop ik tegenaan. Maar het is niet alleen de werknemer die een rol speelt, ook de werkgever moet die rol pakken natuurlijk. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid. En in het begin is er misschien nog veel mist, zoals jij het noemt. Maar op een gegeven moment is het allemaal toch makkelijker om goed zicht te krijgen op een en ander. Dan is het ook goed om in actie te komen.’’

Is iedere werknemer wel in staat om het ten eerste scherp te analyseren en vervolgens nog eens op een evenwichtige wijze het gesprek met de werkgever aan te gaan? Dat vraagt toch behoorlijk wat vaardigheden.

 ,,Dat is waar. Niet iedereen zal dat alleen kunnen. Maar in zo’n geval moet je niet schromen om een vriend of een coach in te schakelen, want het vraagt inderdaad nogal wat communicatieve vaardigheden voor dit soort dingen. Maar in zijn algemeenheid geldt: wees niet te bang om hulp in te schakelen. We leven in een erg individuele wereld. We zouden ook op het werk wel wat meer oog voor elkaar mogen hebben. Vaak zie je bij een collega ook wel als er iets aan de hand is. Maar we sluiten daarvoor toch vaak liever de ogen.’’

Heeft het stoplichtsysteem zich bewezen?

 ,,Ik pas het nu een aantal jaren toe en ik merk dat het werkt. Het is een manier om tegen dit soort onderwerpen aan te kijken. Ik zal niet zeggen dat het de enige methode is, of dat het zaligmakend is. Maar het voordeel is dat het een vrij simpel systeem is. En ik pleit er ook voor dat je jezelf regelmatig afvraagt: hoe gaat het op mijn werk, met mijn privéleven, met mij persoonlijk. Door die vragen te stellen kun je vermoedelijk voorkomen dat er echte problemen ontstaan waardoor dat stoplicht bij wijze van spreken constant op rood staat.’’

 Wat is een belangrijke tip als mensen burn-outklachten hebben?

 ,,Ik zelf hou de focus graag op positieve dingen in plaats van alleen maar de knelpunten te belichten. Dus probeer het antwoord te vinden op vragen als: waar krijg ik energie van, wat vind ik echt leuk. Als je werk doet dat je leuk vindt, dan is er niet veel nodig om weer te ontvlammen. Je moet die energiebronnen zien aan te boren. Als werkgever moet je daar ook naar kijken: wat kan de werknemer goed en wat vindt ie leuk. Maar soms kan het ook betekenen dat je er samen niet uit komt en dat het beter is om afscheid van elkaar te nemen. Dat kan soms een heel goed besluit zijn, waardoor de werknemer ook weer een nieuwe toekomst heeft.’’

28 jaar bedrijfsarts bij Shell

Vorige week – tijdens de Week tegen de Stress- werd het boek Stress te lijf met energie van Peter Ribbens officieel gepresenteerd. Ribbens (68) is zelfstandig bedrijfsarts en coach. Voordat hij zich als zelfstandig ondernemer vestigde was hij 28 jaar bedrijfsarts bij Shell in binnen- en buitenland. Hij werkt nu voor organisaties in de zorg en onderwijs, maar ook voor mkb-bedrijven. Boek of e-book bestellen? Meer informatie staat op stresstelijfmetenergie.nl